រស់នៅក្នុងភាពភ័យខ្លាច ជាតម្លៃមួយខ្ពស់​ពេក​សម្រាប់​ប្រជាជនតាម​ដង​ទន្លេមេគង្គ

Living in Fear, a Price Too Steep For People of Mekong

ស្ត្រីម្នាក់ពរកូនក្នុងភូមិដែលត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញ់ដោយសារទឹកជំនន់ ក្នុង Sanamxai ខេត្ត Attapeu ប្រទេសឡាវ ខែទី២៦កក្កដា។ រូបថតៈ Nhac Nguyen/AFP

ព្រឹត្តិបត្រភាសាខ្មែរ

ការ​បាក់ទំនប់​របស់​គម្រោង​វារី​អគ្គិសនី​ Xe Pian-Xe Namnoy បាន​នាំ​មក​នូវ​​​សោកនាដកម្ម ​ដែល​ក្នុង​នោះ​​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​នាក់​ស្លាប់ ហើយ​រាប់​ពាន់​នាក់ផ្សេង​ទៀតគ្មាន​ផ្ទះសម្បែងរស់នៅ ជាមួយ​នឹង​របរ​ចិញ្ចឹម​ជីវិត​ក៏​ត្រូវ​បំផ្លិច​បំផ្លាញ​អស់​ដែរ។

ការ​ប្រកាស​របស់​រដ្ឋា​ភិបាល​ឡាវ​ស្តី​ពី​វិធានការ​បន្ទាន់​ដែល​ត្រូវ​ធ្វើ​ គឺ​ជា​រឿង​មួយ​គួរ​ទទួល​បាន​ការកោត​សរសើរ​។ ប៉ុន្តែ សេចក្តី​សម្រេច​ចិត្ត​នេះ​បាន​បាត់​​ពន្លឺ​នៃ​សេចក្តី​សង្ឃឹម​ទៅវិញ ខណៈ​ដែលវិធានការវាយតម្លៃ ​នៅ​តែ​បន្ត ​ ទៅលើ​សំណើ​គម្រោង​ទំនប់វារីអគ្គិសនីប៉ាក់ឡាយ ត្រូវបានស្នើឡើង ហើយ​វា​ធ្វើ​ឱ្យ​យើង​ទាំង​អស់​គ្នា​នៅ​តែ​មាន​ក្តី​ព្រួ​យ​បារម្ភ​ ដោយ​សារ​ថា​ការ​វាយ​តម្លៃ​ជា​ច្រើន​កន្លង​មក ​​មិន​បាន​កំណត់​អត្ត​សញ្ញាណ​ហានិភ័យ​ឱ្យ​បាន​ត្រឹម​ត្រូវ​ទេ។

អង្គការអុកស្វាម​យល់​ឃើញថា ការ​ប្រែប្រួល​ជា​វិជ្ជមាន​ណាមួយ​អាស្រ័យ​លើ​លទ្ធ​ភាព​របស់​សហគមន៍​មូលដ្ឋាន​ដែលជាអ្នក​ទទួល​ផល ​បញ្ចេញ​សំឡេង​របស់​ខ្លួននៅក្នុងដំណើរការនៃ​គម្រោងនោះ។ ក្នុងនាមជាប្រជាជននៅមូលដ្ឋាន ពួកគេគួរតែជាអ្នកដែលគម្រោងទាំងនេះចាត់ជាអ្នកទទួលផល។ ជា​រឿយ​ៗ សហគមន៍​ទាំងនេះ​ ជា​អ្នក​រែក​ពន់នូវ​ផលប៉ះពាល់​អវិជ្ជមាន​នៅ​ពេល​ណា​មាន​ហេតុ​ការ​ណ៍អាក្រក់​កើតឡើង។ គោលនយោបាយ ឬ​ទម្លាប់​អនុវត្ត​ដែល ​រៀបចំឡើង​ដោយ​អ្នក​ជំនាញ ច្រើន​តែមិនសូវមាន ​លទ្ធផលល្អប្រសើរ ជាពិសេសនៅ​ពេល​ដែលក្រុមអ្នកជំនាញភ្លេចគិត ​ឱ្យ​បាន​ល្អិត​ល្អន់​ពីអ្វីដែលជា​សេចក្តី​ត្រូវ​ការ​របស់​សហគមន៍។

ការ​បាក់​ទំនប់​កន្លងមកនេះ គឺ​ជា​មហន្តរាយ​បង្ករដោយមនុស្ស ​ដែល​អាច​បញ្ចៀសបាន តាម​រយៈ​ប្រព័ន្ធ​បញ្ជូន​ព័ត៌មាន​ប្រកប​ដោយ​ប្រសិទ្ធភាពមួយ។ អង្គការ ភូមិខ្ញុំ (My Village) ដែល​ជា​ដៃគូ ​របស់​អង្គការអុកស្វាមនៅប្រទេសកម្ពុជា បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា​ ប្រ​ជា​ជន​នៅ​តាម​បណ្តា​សហគមន៍​យល់​ឃើញ​ថា​ ​មេរៀន​ដែល​ទើប​នឹង​​កើត​ឡើង​នេះ នឹង​មិន​ធ្វើ​ឱ្យអ្នក​សិក្សា​គម្រោងថ្មី​​រាងចាលទេ​។

លោក ផេង ស៊ីវ៉ាត អនុប្រធាន​អង្គការ​មូលដ្ឋាននៅក្នុងស្រុក​សៀមប៉ាង ខេត្ត​ស្ទឹង​ត្រែង ប្រទេសកម្ពុជា មាន​ប្រសាសន៍ថា៖ «យើង​បារម្ភ និង​ខ្លាចលែង​​ហ៊ាន​ដាំបន្លែនិងដំណាំនានាឡើងវិញ​ ក្រោយ​ពីដំណាំ​ត្រូវ​បាន​ទឹក​ជំនន់​បំផ្លាញ​អស់មក។ អ្នក​ភូមិ​ដែល​មាន​សាច់ញាតិ ​រស់​នៅ​ក្នុងប្រទេសឡាវ អះអាង ថា ​ទឹក​ជំនន់ដែលបណ្តាលមកពីការបាក់​ទំនប់​នោះ​នឹង​មានម្តង​ទៀត។»

ក្តីព្រួយ​បារម្ភរបស់​ពួកគាត់​គឺ​ជា​ការ​ត្រឹម​ត្រូវ ពីព្រោះ​ថា​តំបន់​នោះ​អត់​មាន​ប្រព័ន្ធ​ប្រកាស​​អាសន្ន​ជា​មុន ដែល​ដំណើរ​ការ​ទេ។

អង្គការអុកស្វាម​រក​ឃើញថា តំបន់​ដែល មាន​ប្រព័ន្ធ​ប្រកាស​អាសន្នជាមុន​នៅថ្នាក់ ​សហគមន៍​ ​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ប្រ​ជា​ពលរដ្ឋ​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​ឆាប់​រហ័ស និង ​មាន​ប្រសិទ្ធ​ភាព​ក្នុង​ការ​សង្គ្រោះ​ជីវិត និង​​អស់​ចំណាយអស់​តិច​តួច​ប៉ុណ្ណោះ​ក្នុង​ការ​រៀបចំបង្កើតប្រព័ន្ថនេះ​​ឡើង។

ដើម្បី​រៀនសូត្រ​ពី​គ្រោះ​មហន្តរាយនេះ យើង​មិន​អាចដើរ​តាម​របៀប​វារៈអភិវឌ្ឍន៍​ចាស់​បាន​ទេ តែ​ត្រូវ​គិត​គូរ​​​ដោយប្រុង​ប្រយ័ត្នលើ​ផ្នែក​សុវត្ថិភាព។ គំនិត​ផ្តួច​ផ្តើម​គម្រោងទំនប់វារីអគ្គិសនី​ ​ចាំ​បាច់​ត្រូវ​ពិចារណា​អំពី​ទស្សនៈ​របស់​សហគមន៍ មិន​ថាពួកគេរស់​នៅ​ដើម​ខ្សែទឹកខាងលើ ឬខាងក្រោមខ្សែទឹកនោះទេ​។ ការ​ខក​ខាន​ណាមួយ​ក្នុង​ការ​ពិចារ​ណានេះ នឹង​បន្សល់​ទុក​ឱ្យ​យើង​នូវ​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ដែល​នាំ​ផល​ប្រយោជន៍​ឱ្យ​មនុស្ស​មួយក្តាប់​តូចតែ​​ប៉ុណ្ណោះ ជាមួយ​នឹង​ការ​ខាត​បង់ដែល​ប្រជាជន​ ភាគច្រើនជាអ្នករាប់រង។ ហើយ​ស្ថាន​ភាព​បែបនេះ គឺ​ជា​តម្លៃ​មួយ​ខ្ពស់​ក្រៃលែង​សម្រាប់​សហគមន៍​មូលដ្ឋានជា​អ្នក​​បង់ខាត។

សូមចុចតំណនេះ ដើម្បីអានអត្ថបទទាំងស្រុង