Remarks: 10th National Farmer Forum

Tuesday, November 23, 2021

វេទិកាកសិករថ្នាក់ជាតិលើកទី១០ ក្រោមប្រធានបទ “ការលើកកម្ពស់ទីផ្សារ និងសមត្ថភាពកែច្នៃរបស់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមក្នុងវិស័យកសិកម្ម”

មតិសំណេះសំណាល លោកស្រី ភាណ សោភ័ណ នាយិកាអង្គការអុកស្វាម
ថ្ងៃទី២៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១

ឯកឧត្តម សុន សេងហួត អនុរដ្ឋលេខាធិកា ក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យានិងនវានុវត្តន៍
បណ្ឌិត តឹក វណ្ណារ៉ា នាយកប្រតិបត្តិវេទិកា​នៃ​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល​ ស្តីពីកម្ពុជា
លោកឧកញា សុង សារ៉ន ប្រធានសហព័ន្ធស្រូវអង្ករកម្ពុជា និងជាអគ្គនាយកក្រុមហ៊ុន Amru Rice
លោកស្រី យ៉ាន់ ស្រីយ៉ាត តំណាងកសិករស្ត្រីឆ្នើម
លោក លោកស្រីដែលជាគណអធិបតី
ឯកឧត្តម​ លោកឧកញា លោក លោកស្រី ដែលជាតំណាងមកពីស្ថាប័នរដ្ឋ ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវ វិស័យឯកជន ដៃគូអភិវឌ្ឍ អង្គការសង្គមស៊ីវិល និងសហគមន៍កសិករ ដែលបានចូលរួមផ្ទាល់ និងពីចម្ងាយ

ក្នុងនាមអង្គការអុកស្វាមនៅកម្ពុជា នាងខ្ញុំ មានកិត្តិយសក្រៃលែង​​ដែលបាន​ចូលរួមក្នុងវេទិកាកសិករ​ថ្នាក់ជាតិលើកទី១០ ក្រោបប្រធានបទ​ដ៏មានសារៈសំខាន់ គឺ “ការលើកកម្ពស់ទីផ្សារ និងសមត្ថភាព​កែច្នៃ​របស់​សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម​ក្នុង​វិស័យ​កសិកម្ម”។

វេទិកាកសិករជាតិ​ត្រូវបាន​រៀបចំ​ឡើង​ដោយ​បណ្តាញ​នៃអង្គការ​សង្គមស៊ីវិល សហគមន៍មូលដ្ឋាន ហើយ​បានរីក​ចម្រើន និងអភិវឌ្ឍ​ទៅជា​កន្លែង​ដ៏សំខាន់ និងមានឥទ្ធិពល​សម្រាប់​កសិករខ្នាត​តូចតាមរយៈ​សមាគម​កសិករ សហករណ៍កសិកម្ម និងអ្នក​តំណាង​ដើម្បី​អាចលើកឡើង​ពីបញ្ហា​ប្រឈម កង្វល់ និងស្នើសុំ និង​ចូលរួម​ពិភាក្សា​ជាមួយអ្នកធ្វើ​សេចក្តីសម្រេច​សំខាន់ៗ​នៅក្នុង​រដ្ឋាភិបាល និងក្នុងវិស័យឯកជន។

មួយទសវត្ស​កន្លង​មកនេះ វេទិកាកសិករ អាច​ប្រព្រឹត្ត​ទៅបាន​អាស្រ័យ ដោយ​មានការ​ចូលរួមគាំទ្រ ពីសំណាក់​អង្គការសង្គម​ស៊ីវិល កសិករខ្នាតតូច​ខ្លួនឯង និងការ​ចូល​រួម​ដោយផ្ទាល់​ពីក្រសួង និងស្ថាប័ន​សំខាន់​ៗ ដូចជា​ក្រសួង​កសិកម្ម រុក្ខាប្រម៉ាញ់ និងនេសាទ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងគណៈកម្មការរបស់រដ្ឋសភា) និងសហគ្រាស​កសិកម្មធំៗ (តំណាង​ដោយ​សហព័ន្ធស្រូវ​អង្ករ​កម្ពុជា) និងស្ថាប័ន​ហិរញ្ញវត្ថុ (ដូចជា​ធនាគារ​អភិវឌ្ឍ​ជនបទ និងកសិកម្ម ARDB និងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ​ឯកជន​ដទៃទៀត)។ តាមរយៈ​វេទិកានេះ ការសន្ទនា​ដ៏សម្បូរ​បែបត្រូវ​បានរៀបចំ​ឡើង ហើយ​ដំណោះស្រាយ​ជាក់ស្តែង​ត្រូវបានបង្កើតឡើង និងអនុវត្ត។

អង្គការអុកស្វាម មានកិត្តិយស និងមានមោទនភាព​ក្នុង​ការគាំទ្រ និងធ្វើការ​ជាមួយ​ដៃគូ ជាមួយសហគមន៍​ដើម្បី​ឱ្យពួកគេ​ទទួល​បាន​អត្ថប្រយោជន៍​ពេញលេញ​ពីវេទិកា​កសិករ​ជាតិ ដែល​ជា​កន្លែង​តស៊ូមតិ និងកិច្ចសន្ទនា​យ៉ាងហោចណាស់​ចាប់តាំង​ពីឆ្នាំ 2016 មក។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ តាមរយៈ​គម្រោងរបស់​ខ្លួន (ដូចជា​គម្រោងសិទ្ធិទទួល​បាន​អាហារ ការពង្រឹង​អំណាច​សដ្ឋកិច្ចស្រ្តី​ក្នុង​គម្រោង​កសិកម្ម (WEE) និងគម្រោង ការផ្លាស់ប្តូរយេនឌ័រ និងការវិនិយោគ​អាជីវកម្ម​ប្រកប​ដោយទំនួល​ខុសត្រូវ​នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (GRAISEA 2) អង្គការអុកស្វាម គាំទ្រការរៀបចំ​វេទិកា​កសិករ​ថ្នាក់ជាតិ និងវេទិកាកសិករ​ថ្នាក់ក្រោមជាតិ​យ៉ាងខ្លាំង ឆ្នាំនេះ វេទិកាកសិករ​ថ្នាក់ក្រោមជាតិ​ចំនួន 3 ត្រូវបាន​ប្រារព្ធឡើង​នៅក្នុងខេត្ត និងតំបន់កសិកម្ម​សំខាន់ៗ​ក្នុង​ខែតុលា ឆ្នាំ 2021៖ ជុំវិញទន្លេសាប ជុំវិញទន្លេមេគង្គ និងតំបន់ឆ្នេរ)។

អង្គការអុកស្វាម បាននឹងកំពុង​ចាប់ដៃគូ​ធ្វើការរួមគ្នា​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន រដ្ឋាភិបាល និងវិស័យឯកជន ដើម្បី​គាំទ្រ​ដល់ការលើកកំពស់​សេដ្ឋកិច្ចស្ត្រី និងភាពជាអ្នកដឹកនាំ​សេដ្ឋកិច្ចស្ត្រី ឧទាហរណ៍​នៅក្រោម​គម្រោងការផ្លាស់ប្តូរយេនឌ័រ និងការវិនិយោគអាជីវកម្ម​ប្រកប​ដោយ​ទំនួលខុសត្រូវ​នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (GRAISEA 2) ។ យើងបានជួប​កសិករ​ជាស្ត្រីខ្នាត​តូចដែលមាន​ចំណង់ចំណូល​ចិត្ត​ជាច្រើន ដែលបានក្លាយជាអ្នកដឹកនាំ​នៅក្នុង​សហគមន៍​កសិកម្ម​របស់ពួកគេ កាន់តែមាន​ទំនុកចិត្ត​លើជំនាញ និងសិទ្ធិក្នុងការ​ដឹកនាំ​របស់​ពួកគេ ហើយបាន​ផ្លាស់ប្តូរ​សហគមន៍ និងមិត្ត​រួមការងារ​កសិករ​ទាំងបុរស និងស្ត្រីឱ្យកាន់តែ​ប្រសើរ​ឡើង។ (តាមរយៈ​ការចូល​ទៅកាន់​ទីផ្សារ ការគ្រប់គ្រងកសិកម្ម​តាមកិច្ចសន្យា ការអភិវឌ្ឍអាជីវកម្ម ការចូលរួម​ជាមួយក្រុមហ៊ុន​ឯកជន។ល។)។

តាមរយៈការងាររបស់យើង​ជាមួយ​ដៃគូរ យើងក៏បាន​ជួបជាមួយ​កសិករ​បុរស​តូចៗ និងអ្នកដឹកនាំ​ដែល​បានប្រឹងប្រែង​អស់ពី​សមត្ថភាព​ក្នុង​សហគមន៍​របស់​ពួកគេ ដើម្បី​លើកកម្ពស់​ស្ត្រី​កាន់តែច្រើន​ឱ្យឈាន​ជើង​ក្លាយ​ជាអ្នក​ដឹកនាំ និង​ចូលរួម​ក្នុង​សកម្មភាព​ទីផ្សារ និងសេដ្ឋកិច្ច និងមាន​អំណាចបន្ថែមទៀត​ក្នុងការ​សម្រេចចិត្ត​នៅក្នុង​ខ្សែសង្វាក់​តម្លៃ​កសិកម្ម។

អង្គការអុកស្វាម ក៏កំពុងគាំទ្រ​ដល់ចក្ខុវិស័យ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ចំពោះ​វិស័យកសិកម្ម​ទំនើបកម្មដែលរួម​បញ្ចូល​ផងដែរ (សូមមើលផែនការមេ​នៃវិស័យ​កសិកម្ម​ឆ្នាំ 2030) និងដើម្បី​ធានា​ថា "គ្មាននរណាម្នាក់​ត្រូវ​បាន​ទុកចោល" ហើយ​វេទិកា​កសិករ​ជាតិ​កំពុងរួម​ចំណែកផ្តល់​កន្លែងសម្រាប់​នាំយកនូវសម្លេងរបស់កសិករ និងផលិតករ ដើម្បីឱ្យបានមកដល់អ្នកជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​បានឭ និងស្តាប់ ក៍ដូចជាចូលរួមដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​ដែល​គាត់​បាន​ជួប​ប្រទះ។

កម្ពុជាជាប្រទេសមួយក្នុងតំបន់ដែលមានការ​ទទួលស្គាល់​ជាផលិតករកសិកម្ម​ដ៏មានសក្តានុពលមួយ ប៉ុន្តែ​បើគិតពីការកែច្នៃ​ដើម្បី​ស្វែង​រកតម្លៃ​បន្ថែម និងគ្រប់គ្រង​ការខូចខាត​ក្រោយ​ប្រមូលផល គឺយើងនៅមាន​រឿងជាច្រើន​ដែលត្រូវធ្វើ ហើយដែលរឿងទាំងអស់នេះត្រូវពឹងផ្អែកច្រើនទៅលើគោលនយោបាយគាំទ្ររបស់រដ្ឋាភិបាលទាំងផ្នែកបច្ចេកទេស និងបរិយាកាសធុរកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីពង្រឹងគុណភាព បង្កើនបរិមាណផលិត និងកែច្នៃទៅតាមតម្រូវការទីផ្សារ​ដើម្បីឱ្យ​កសិករ និងរបស់យើង​បានទទួល​នូវ​ប្រាក់ចំណូល​បន្ថែម និងបង្កើត​ការងារ​ដល់ជាពិសេស​យុវជន ដែល​ជាផ្នែក​មួយក្នុងការ​ចូលរួមកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ និងបង្កើនកម្រិត​ជីវភាព​របស់​ពួកគាត់។ តាមរយៈប្រធានបទ​ដែល​នឹង​លើក​យកពិភាក្សា ចែករំលែក និងផ្លាស់ប្តូរ​យោបល់គ្នា​នៅថ្ងៃនេះ និង​ដោយមាន​ការចូលរួម​ពីសំណាក់​តួអង្គ​សំខាន់ៗ​នៅក្នុង​ការអនុវត្ត​គោលនយោបាយ​នៅថ្នាក់ជាតិ និង​ថ្នាក់ក្រោមជាតិ វិស័យឯកជន ដៃគូអភិវឌ្ឍ ក៍ដូចជា​កសិករ​ផងដែរនោះ នឹងជាទុន និងធាតុចូល​ដ៏សំខាន់​សម្រាប់អនុវត្ត និងធ្វើសេចក្តី​សម្រេចចិត្ត។

ខ្ញុំសង្ឃឹមថា​វេទិកាកសិករ​នឹងក្លាយទៅជាយន្តការពហុ​ភាគី​សម្រាប់​កិច្ចពិភាក្សា​គោលនយោបាយ​ដែលមានចិរភាព​មួយដែល​មិនគ្រាន់តែជាវេទិកា​ដែលបញ្ហា​ត្រូវបានយក​មកដោះស្រាយ​រួមគ្នា​នោះទេ តែវាជាវេទិកា​ដែល​យើងអបអរសាទរ​នូវ​ជោគជ័យ​រួម​ព្រោះថា​យើង​មិនអាច​ខ្វះតួអង្គ​ណា​មួយនោះទេ​បើយើង​ចង់ឃើញ​វឌ្ឍនភាព និងវិបុលភាព​សម្រាប់​សង្គមជាតិ​យើង​ទាំងមូល។

ជាទីបញ្ចប់ នាងខ្ញុំសូមជូនពរ​គណអធិបតី ភ្ញៀវកិត្តិយស​ទាំងអស់​ដែល​បានចូលរួម​វេទិកាកសិករ​ថ្នាក់ជាតិលើកទី១០នៅថ្ងៃនេះ​សូម​ប្រកបតែសុខ សុវត្ថិភាព ជៀសផុត​ពីជម្ងឺ​គ្រប់ៗ​គ្នា។

សូមអរគុណ!