Remarks: Forum on Mekong Wetland, Water Governance and Climate Change

Tuesday, July 7, 2020

សុន្ទរកថាស្វាគមន៍ លោក សុខ ឃីម ប្រធានគម្រោងគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិ អង្គការអុកស្វាម
វេទិកាកិច្ចពិភាក្សាស្តីពី ដីសើម ធនធានទឹក និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនៅតំបន់មេគង្គ
ថ្ងៃទី៧ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ២០២០ ខេត្ត ស្ទឹងត្រែង

សូមគោរព៖ - ឯកឧត្តម ដួង ពៅ អភិបាលរង នៃគណៈអភិបាលខេត្តស្ទឹងត្រែង ជាទីគោរព
លោក តឹក វណ្ណារ៉ា នាយកប្រតិបត្តិ វេទិកានៃអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលស្តីពីកម្ពុជា
លោកស្រី លុយ រស្មី នាយិកាប្រតិបត្តិ នៃសមាគមថែរក្សាបរិស្ថាន និងវប្បធម៌
លោក សន ភក្តី អ្នកសម្របសម្រួលគម្រោង នៃអង្គការ IUCN (TBC)
និង ភ្ញៀវកិត្តិយសជាទីគោរព!

ថ្ងៃនេះ អង្គការអុកស្វាម មានកិត្តិយស​បានចូលរួម​ក្នុងវេទិកា​កិច្ចពិភាក្សា​ស្តីពី ដីសើម ធនធានទឹក និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនៅតំបន់មេគង្។ គណៈអធិបតីជាទីគោរព សមាជិក និងសមាជិការ​ក្នុង​វេទិកាកិច្ចពិភាក្សាទាំងមូល​ជាទីមេត្រី​ ទន្លេមេគង្គ​ គឺជា​ប្រភពទឹក​មួយ​ដ៏មាន​សារៈសំខាន់​នៅក្នុង​ប្រទេសកម្ពុជា​ក៏ដូចជា​ប្រទេស​ជាប់ទន្លេមេគង្គ​ទាំងអស់​មាន​ដូចជាចិន​ មីយ៉ាន់ម៉ា ថៃ ឡាវ និងវៀតណាម។​ ទន្លេមេគង្គ​ជាប់ចំណាត់​ថ្នាក់​ទី១២ នៃទន្លេដែល​វែង​ជាងគេ​នៅលើ​ពិភពលោក និងមានប្រវែង​សរុប ៤, ៣៥០​ គីឡូម៉ែត្រ ។ ប្រជាជនប្រមាណ​ជាង ៦០ លាននាក់ នៅតាម​ដងទន្លេមេង្គ​រស់នៅ​ពឹង​អាស្រ័យ​លើប្រព័ន្ធ​ធនធានធម្មជាតិ​នៃ​ទន្លេនេះ​រួមមាន ទឹក ត្រី ព្រៃឈើ និងដីសើម​ តាមរយៈ​ការទទួល​បានចំណី​អាហារ មុខរបរ ជីវភាព​រស់នៅ កន្លែងវប្បធម៌ ប្រពៃណី និងជំនឿ​ដ៏សម្បូរបែប​ ជាពិសេស​សម្រាប់​សហគមន៍​ជនជាតិដើម​ភាគតិច។ ទន្លេនេះ ដើរតួរ​ជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់​ទឹកបរិភោគ និងទឹកប្រើប្រាស់នៅក្នុងតំបន់ ជាពិសេស​ការប្រើប្រាស់​ក្នុង​វិស័យ​កសិកម្ម។ ​ វាជា​អាងស្តុក​ត្រី​ទឹកសាប​ដ៏​ធំ​បំផុត​នៅ​លើ​ពិភពលោក ហើយ​ត្រី​ប្រមាណជា ៤.៥ លានតោន ក្នុងមួយឆ្នាំ​បាន​ប្រមូល​ចេញ​ទន្លេ​នេះ។ ទន្លេមេគង្គ​ ក៏​ជា​ជម្រក​ដ៏សំខាន់​សម្រាប់ជីវៈចម្រុះ​យ៉ាង​សម្បូរបែប​រួមមាន មច្ឆាជាតិកម្រ ១, ១០០ប្រភេទ​ រុក្ខជាតិជាង​ ២០, ០០០ (២​ម៉ឺន)ប្រភេទ សត្វស្លាប ១, ២០០ប្រភេទ សត្វល្មូន ​៨០០​ប្រភេទ និង​ថនិកសត្វ ៤៣០ប្រភេទទៀត។

បច្ចុប្បន្ន ទន្លេមេគង្គ ធនធានធម្មជាតិ និងជីវៈចម្រុះ​ផ្សេងៗក្នុង​តំបន់​កំពុង​រងការ​គំរាមកំហែង​ពី​ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងអភិវឌ្ឍ​ផ្សេងៗ​ ដូចជា​ការកសាង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ការសាងសង់​ទំនប់វារីអគ្គិសនី ការទាញយករ៉ែ និងការចាក់ដី​តាមច្រាំងទន្លេ​សម្រាប់​ពង្រីក​ទីក្រុង​ជាដើម ដែល​ទាំងនេះ​គេធ្វើឡើង​ដើម្បី​ឆ្លើយ​តប​ទៅនឹង​កំណើនប្រជាជន នរគរូបនីយកម្ម ឧស្សាហកម្ម និងតម្រូវ​ការ​ប្រើប្រាស់​ផ្សេងៗ។ កត្តា​ទាំងនេះ​បាននឹង​កំពុង​តែជះ​ឥទ្ធិពលដល់​លំហូរទឹក​ក្នុងទន្លេ និងដៃ​ទន្លេឱ្យហូរ​មិនប្រក្រតី បរិមាណទឹក​ក្នុង​ទន្លេមេគង្គក្រោម​ស្រកចុះខ្លាំង ធនធានជលផលធ្លាក់ចុះ កង្វះទឹកធ្វើកសិកម្ម ការបំពុលទឹក ការបំផ្លិចបំផ្លាញ​ធនធានធម្មជាតិ ការបំផ្លាញ​ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ការបាត់បង់​ជីវៈជម្រុះ និងការផុតពូជ​នៃប្រភេទសត្វ​ រុក្ខជាតិកម្រ​នានា។ យោងតាម​ការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ត្រីយ៉ាងហោច ៨៥០ប្រភេទ​កំពុង​រងការ​គំរាមកំហែង ហើយផលប៉ះពាល់​ទៅលើ​ប្រជាជន​នៅជុំវិញ​ដងទន្លេ​នឹងកើន​ទៅដល់ ១០០លាននាក់​ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ។

អាស្រ័យហេតុនេះ​ អង្គការអុកស្វាម បានបញ្ចូលគម្រោង​ការការពារទន្លេមេគង្គ​ក្រោម ​(PEM) ទៅក្នុងកម្មវិធីអភិបាលកិច្ច​ធនធានធម្មជាតិ និងចូលរួមចំណែកឱ្យមាន​វេទិការកិច្ចពិភាក្សានេះ​ឡើង ដើម្បីផ្តល់ឱកាសដល់ភាគគីពាក់ព័ន្ធ​ទាំងអស់​ធ្វើការពិភាក្សា បង្កើតកិច្ចសហប្រតិបតិការ និងចែករំលែក​ព័ត៌មាន​តាម​បទពិសោធន៍ ជំនាញ និង​ចំណេះដឹង​របស់​ខ្លួន ហើយ​ចូលរួម​ក្នុងការ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ទាំងនេះ (ជាពិសេស​បញ្ហា​របស់​ប្រជានេសាទ) ឱ្យបាន​ល្អ​ប្រសើរ និងសមស្រប​បំផុត ដើម្បី​ឈាន​ទៅដល់​ការកាត់បន្ថយ​ផលប៉ះពាល់​ជាអតិបរមា​ដល់​ទន្លេមេង្គ ធនធានធម្មជាតិ ជីវៈជម្រុះ និងមនុស្ស និងដើម្បីធានា​ឱ្យបាន​នូវនិរន្តរភាព។

គណៈអធិបតីជាទីគោរព ឯកឧត្តម លោក លោកស្រី និងអ្នកចូល​រួម​ជា​ទីគោរព! ជាទីបញ្ចប់នេះ ខ្ញុំបាទសូមថ្លែងអំណរគុណ​យ៉ាងជ្រៀលជ្រៅ​ចំពោះការសហការ និងការចូលរួម​ក្នុង​ការវេទិកា​កិច្ចពិភាក្សា​នេះ។ ខ្ញុំបាទ​សង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំ​ថា​នៅចុងបញ្ចប់​នៃ​វេទិកានេះ យើង​នឹង​ទទួល​បាន​លទ្ធផល​ដូចការ​រំពឹង​ទុក ហើយ​ភាគគី​ពាក់ព័ន្ធ​ទាំងអស់​នឹង​បន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ជាមួយគ្នា​ក្នុងការ​ចូលរួម​ដោះស្រាយបញ្ហា​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ទន្លេមេគង្គ ប្រកបដោយប្រសិទ្ធិភាព។ ខ្ញុំបាទសូមជូនពរ ឯកឧត្តម លោក លោកស្រី និងភ្ញៀវកិត្តិយស​ទាំងអស់​នូវពុទ្ធពរ​ទាំង ៥ប្រការ គឺអាយុ វណ្ណៈ សុខៈ ពលៈ និងបដិភាណៈ កុំបី​ឃ្លៀងឃ្លាត​ឡើយ។

សូមអរគុណ!