Remarks by NGOF: Non-Communicable Disease in Cambodia

Wednesday, July 1, 2020

សុន្ទរកថាស្វាគមន៍ និងបើករបស់លោក បណ្ឌិត តឹក វណ្ណារ៉ា​ នាយកប្រតិបត្តិ វេទិកានៃអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល ស្តីពីកម្ពុជា
សិក្ខាសាលាពិគ្រោះយោបល់ថ្នាក់ជាតិស្តីពីសេចក្តីព្រាងរបាយការណ៍​ការវិភាគទិដ្ឋភាពគោលនយោបាយស្តីពីជម្ងឺអត់ឆ្លងនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
នៅសណ្ឋាគារកាំបូឌីយ៉ាណា ថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០

សូមគោរព៖
លោកស្រី សុខ ច័ន្ទឆវី ប្រធានកម្មវិធីអង្គការអុកស្វាមកម្ពុជា
លោក លោក ទឹម វ៉រ៉ា នាយកប្រតិបត្តិអង្គការ HACC
លោកស្រី លោក​ស្រី ភាណ សោភ័ណ ទីប្រឹក្សាឯករាជ្យ
ឯកឧត្តមតំណាងគណៈកម្មការទី៨នៃរដ្ឋសភា
ឯកឧត្តម លោក លោកស្រីតំណាងក្រសួងពាក់ពន្ធ័
លោក​លោកស្រីតំណាងដៃគូ​អភិវឌ្ឍន៍នានា
លោក លោកស្រីតំណាងគ្រឹះស្ថានឧត្តម​សិក្សា
លោក លោកស្រីតំណាងសមាជិកសង្គមស៊ីវិល
បងប្អូន យុវជន តំណាងសហគមន៍

​​តាងនាម​គណៈកម្មការរៀបចំ អង្គការដៃគូ សមាជិកអង្គការ​សង្គមស៊ីវិល វេទិកានៃអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល ស្តីពី​កម្ពុជា ខ្ញុំសូមស្វាគមន៍​យ៉ាងកក់ក្ដៅ​ចំពោះវត្តមាន​របស់ឯកឧត្ដម លោក​ លោកស្រី​នៅក្នុងសិក្ខាសាលា​ពិគ្រោះយោបល់ថ្នាក់ជាតិ​ស្តីពី​សេចក្តីព្រាងរបាយការណ៍​ការវិភាគទិដ្ឋភាពគោលនយោបាយស្តីពីជម្ងឺអត់ឆ្លងនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នាថ្ងៃនេះ។​​

សិក្ខាសាលាពិគ្រោះយោបល់​ក្នុងរយៈពេល​មួយព្រឹកនេះ​រៀបចំឡើង​ក្នុងគោលបំណង​ធំៗចំនួនពីររួមមាន៖

១) ពិភាក្សាពិគ្រោះយោបល់​ចែករំលែក និងផ្តល់ព័ត៌មាន​ដល់ភាគីពាក់ព័ន្ធ​រួមមាន៖ ក្រសួង ស្ថាប័ន ដៃគូរអភិវឌ្ឍន៍ វិស័យឯកជន គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល និងសហគមន៍ អំពីការពិនិត្យ និងវិភាគ​គោលនយោបាយ​ស្តីពីជម្ងឺអត់ឆ្លង និងទិដ្ឋភាព​ច្បាប់ទាក់ទង​នឹងអនុសាសន៍​លើករណីវិនិយោគ​ជម្ងឺមិនឆ្លងចំនួន៥ ដោយពិនិត្យ​លើតួអង្គ​សំខាន់ៗ អាទិភាពគោលនយោបាយ ឱកាស និងបញ្ហាប្រឈម​ទាក់ទងនឹងជម្ងឺអត់ឆ្លង ជាពិសេស​ស្ត្រី​ដែលងាយរងគ្រោះ​នៅក្នុង​ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

២) ផ្តល់ឱកាស​ដល់អ្នកចូលរួម​ក្នុង​ការបង្ហាញ​ជម្រើសល្អៗ​ផែនការសកម្មភាព និងថវិការបស់ស្ថាប័ន​ខ្លួន និងពិភាក្សា​រកដំណោះស្រាយ ឆ្លើយតប​ទិដ្ឋភាពជម្ងឺអត់ឆ្លង​នៅកម្ពុជា។

ឆ្លៀតក្នុងឪកាសនេះ ខ្ញុំសូមឧទ្ទេសនាម ក្រុមការងារ មួយក្នុង ចំណោម ក្រុមការងារ អង្គការសង្គមស៊ីវិលទាំងប្រាំបី ដែលសម្របសម្រួល ដោយវេទិកានៃអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល ស្តីពីកម្ពុជា គឺក្រុមការងារថវិកាជាតិ ដែល ជាភាសាអង់គ្លេស មានន័យថា Budget Working Group (BWG) ។ BWG ជាក្រុមការងារ អង្គការសង្គមស៊ីវិល មួយ ដែលមាន សមាជិកចំនួន១២ អង្គការជាតិ និងអន្តរជាតិ នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ដែលធ្វើការ យ៉ាងសកម្មនៅតាម បណ្តាខេត្ត ទាំង២៥ នៃប្រទេសកម្ពុជាយើង ក្នុង ការលើកកម្ពស់​ការយល់ដឹង បង្កើន​សមត្ថភាព ការកសាង​បណ្តាញ​ការងារ និងធ្វើការ​ជាមួយ​ពហុភាគី ជាពិសេសសហគមន៍​មូលដ្ឋាន​ទៅលើការ​រៀបចំ និងការអនវុត្ត​គោលនយោបាយ​ស្តីតម្លាភាព និងគណនេយ្យភាព​ថវិកាជាតិ​នៅក្នុង​ប្រទេសកម្ពុជាយើង ។ ក្រុមការងារ​នេះ​ក៏បាន​ផ្សារភ្ជាប់ និងការកសាងបណ្តាញ​ជាមួយអង្គការ​ដៃគូ​នៅថ្នាក់តំបន់ និងអន្តរជាតិ ដើម្បី​ជួយដល់​សហគមន៍ងាយរងគ្រោះ ក្នុងការ​ទទួល​បានព័ត៌មាន​ថវិកា​ប្រកប​ដោយ​តម្លាភាព គណនេយ្យភាព និងការចូលរួម​ពីសាធារណៈជន​ក្នុង​ដំណើរការ​រៀបចំផែនការ​ថវិកា និងទទួល​បានផលប្រយោជន៍​ពីការអភិវឌ្ឃនានា។ លើសពីនេះទៀតក្រុមការងារថវិកា​ក៍បានចូលរួម​ចំណែក​ជាមួយ​រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​តាមរយៈ​ការពិនិត្យតាមដាន​ការអនុវត្តគោលនយោបាយ ព្រមទាំង​ផ្តល់​ជាមតិយល់​ដើម្បី​ស្ថាបនា​ជូនរាជរដ្ឋាភិបាល​ដើម្បីពិនិត្យ និងធានា​ដល់​ការអនុវត្តគោលនយោបាយ និងបទបញ្ញត្តិនានា​ប្រកបដោយ​ប្រសិទ្ឋិភាព​ខ្ពស់​ ដើម្បី​ជាប្រយោជន៍​ដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសជនដែល​ងាយរងគ្រោះ។

ជាក់ស្តែង សិក្ខាសាលាពិគ្រោះយោបល់​នាថ្ងៃនេះ​បានផ្តល់​ឪកាស​ដល់ភាគីពា​ក់ព័ន្ឋទាំងអស់បាន​ចូលរួមមតិ​យោបល់​ក្នុងការដោះស្រាយ​បញ្ហា​ប្រឈម​ទាក់ទង​នឹងជម្ងឺអត់ឆ្លង។ ដូចឯកឧត្ដម​ លោកជំទាវ លោក លោកស្រី បងប្អូន ទាំងអស់ បានលឺប្រសាសន៍​ដ៏មានអត្ថន័យ​ពីតំណាងគណៈអធិបតី​មកពីអង្គការអុកស្វាម​ រួចហើយថា​ជម្ងឺអត់ឆ្លង គឺជាមូលហេតុ​ចំបង​ជាងគេ​នៃអត្រាមរណៈភាព​នៅកម្ពុជា យ៉ាងខ្ពស់​រហូត​ទៅដល់​៦៤%​នៃអត្រាមរណៈសរុប​នៅឆ្នាំ២០១៨។ ​វាក៏បាន​ដាក់បន្ទុក​យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ​ទៅលើ​សេដ្ឋកិច្ចជាតិ​ តាមរយៈ​តម្រូវការ​ក្នុង​ការព្យាបាល និងថែទាំជម្ងឺ និងការថមថយចុះ​នូវផលិតភាព​ការងារ។ ប្រព័ន្ធសុខាភិបាល និងសេដ្ឋកិច្ច​ទាំងមូល​ទទួល​រងនូវ​សម្ពាធ​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ ហើយរដ្ឋាភិបាល​មិនបាន​បណ្តែតបណ្តោយ និងព្រងើយកន្តើយ​នោះទេ។ រដ្ឋាភិបាល​ បាន​ដាក់ចេញនូវ​ផែនការ​ពហុវិស័យ ដើម្បីទប់ស្កាត់ និងគ្រប់គ្រង​ជម្ងឺអត់ឆ្លង ហើយ​ក៍បាន​ដាក់​ចេញ​នូវច្បាប់ និងលិខិតបទដ្ឋាន​គតិយុត្តិ ដើម្បីបង្ក​លក្ខណៈ​ដល់ការអនុវត្ត។ កន្លងមករាជរដ្ឋាភិបាល បានដាក់ចេញ​នូវយន្តការអនុវត្ត​ជាច្រើន ដែលបង្កលក្ខណៈដល់​ការអនុវត្តផែនការ​សកម្មភាព និងអនុវត្តច្បាប់ និងបទបញ្ញត្តិនានា ប៉ុន្តែ​ដើម្បី​ពង្រឹង​វិធានការគ្រប់គ្រង​ថ្នាំជក់ ការគ្រប់គ្រងសុវត្ថិភាព​ចំណីអាហារ ។ ដូច្នេះ ការដោះស្រាយ​បញ្ហាប្រឈម​ទាក់ទងនឹងជម្ងឺអត់ឆ្លង ទាមទារ​ឲ្យមានការចូលរួម​ពីវិស័យពាក់ព័ន្ធ វិនិយោគរយៈពេលវែង និងចំទិសទៅ ស្របពេល ដែលប្រទេស​មានបរិយាកាស​គោលនយោបាយ​អំណោយផល។

ឯកឧត្ដម​ លោកជំទាវ លោក លោកស្រី បងប្អូន ជាទីរាប់អាន!

តាមរយៈ​សិក្ខាសាលា​ពិគ្រោះយោបល់នេះ ខ្ញុំសង្ឃឹម​យ៉ាងខ្លាំងថា​ឯកឧត្ដម​ លោកជំទាវ លោក លោកស្រី និងបងប្អូន ដែលមានវត្តមាន​ក្នុង​កិច្ចពិភាក្សា​នេះនឹង​ចូលរួម​មតិយោបល់​យ៉ាងផុលផុស​ ដើម្បី​ឆ្លើយតប​ទៅ​នឹង​ក្តីរំពឹងទុក​នៃសិក្ខាសាលានេះ ដែលចង់​ទទួល​បានព័ត៌មាន​បន្ថែម ស្តីពី​ការរកឃើញ និងអនុសាសន៍​សម្រាប់​សេវាសុខភាព​បឋម ក្នុងការដោះ​​ស្រាយបញ្ហាទាក់ទង​នឹងជម្ងឺអត់ឆ្លង​របស់ស្ត្រីងាយរងគ្រោះ នៅក្នុង​ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។ ផ្អែកលើ​ធាតុចូល និងអនុសាសន៍ ដែលទទួល​បានពីសិក្ខាសាលា​ពិគ្រោះយោបល់នេះ យើងនឹងចងក្រង ជាឯកសារគោលជំហរ​ចុងក្រោយរបស់អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល​ ជាមួយ​នឹង​ការរកឃើញ និងអនុសាសន៍ គន្លឹះ របស់​ទីប្រឹក្សា​ឯករាជ្យ ដើម្បីពិភាក្សា​ស្វែងរក​មតិគាំទ្រ​ជាមួយអ្នក​ពាក់ព័ន្ធ សំខាន់ៗដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ជម្ងឺអត់ឆ្លង​របស់ស្ត្រី​ ដែលងាយរងគ្រោះ​នៅក្នុង​ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ដូច្នេះ ការចូលរួមមតិយោបល់​របស់​ឯកឧត្ដម​ លោកជំទាវ លោក លោកស្រី បងប្អូន​ទាំងអស់​ក្នុង​សិក្ខាសាលាពិគ្រោះយបល់នាថ្ងៃនេះ​ពិតជាមានសារៈសំខាន់បំផុត។

ជាទីបញ្ចប់ ខ្ញុំសូមជូនពរឱ្យអង្គ​សិក្ខាសាលា​នេះប្រព្រឹត្ដ​ទៅ​ដោយ​រលូន និងជោគជ័យ និងសូម​ប្រសិទ្ធិពរជូនឯកឧត្ដម​ លោកជំទាវ លោក លោកស្រី និងបងប្អូន​ទាំងអស់​ប្រកបដោយ​សុខភាពល្អ​បរិបូណ៌ និងទទួលបាន​ជោគជ័យ​គ្រប់ភារកិច្ច ។​

ខ្ញុំសូម​ប្រកាស​បើក​អង្គ​សិក្ខា​សាលាចាប់ពីពេលនេះតទៅ៕

All photos by: Yu Phourn/NGOF